Kontrole z zakresu ochrony przeciwpożarowej
Zgodnie z Art. 10 ust. 1. Ustawy o ochronie przeciwpożarowej /Dz. U z 2002r. Nr 147, poz. 1229/ prawo do przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej mają uprawnieni strażacy pełniący służbę w Państwowej Straży Pożarnej oraz osoby upoważnione przez Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej .Zasady przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej określone są w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie czynności kontrolno-rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz osób uprawnionych do ich przeprowadzania. /Dz. U. z 1998r. Nr 15 poz. 69 ze zm./
Zgodnie z § 5 ust. 1. tego rozporządzenia o zamiarze i terminie przeprowadzenia czynności zawiadamia się kontrolowanego na piśmie z określeniem:
1) zakresu czynności,
2) przewidywanego czasu trwania tych czynności,
3) miejsca ich prowadzenia,
4) imienia i nazwiska strażaka.
Przed przystąpieniem do czynności strażak jest obowiązany okazać kontrolowanemu upoważnienie do ich przeprowadzenia, legitymację służbową oraz doręczyć zawiadomienie o przeprowadzeniu czynności, a także zapoznać kontrolowanego z jego prawami i obowiązkami.
Upoważnienie do przeprowadzania czynności kontrolno - rozpoznawczych wydają:
1.Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej dla strażaków pełniących służbę w Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej, Szkole Głównej Służby Pożarniczej i szkołach Państwowej Straży Pożarnej oraz w jednostkach badawczo-rozwojowych Państwowej Straży Pożarnej,
2.Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej dla strażaków pełniących służbę w Komendzie Wojewódzkiej i ośrodkach szkolenia Państwowej Straży Pożarnej,
3.Komendant Powiatowy (Miejski) Państwowej Straży Pożarnej dla strażaków pełniących służbę w Komendzie Powiatowej (Miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej oraz w podległych mu jednostkach ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej.
Komendanci Wojewódzcy i Powiatowi (Miejscy) Państwowej Straży Pożarnej przeprowadzają czynności na podstawie legitymacji służbowej.
Kontrolowany jest obowiązany umożliwić strażakowi przeprowadzenie czynności, a w szczególności:
1) umożliwić dostęp do obiektów, urządzeń i innych składników majątkowych, w stosunku do których mają być przeprowadzone czynności,
2) zapewnić wgląd w dokumentację i prowadzone ewidencje objęte zakresem czynności,
3) umożliwić sporządzenie kopii niezbędnych dokumentów,
4) zapewnić warunki do pracy, w tym w miarę możliwości samodzielne pomieszczenie i miejsce do przechowywania dokumentów,
5) udostępnić środki łączności, a w przypadku gdy kontrolowanym jest przedsiębiorca - także inne konieczne środki techniczne, jakimi dysponuje, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności.
Kontrolowany obowiązany jest również udzielać strażakowi wyjaśnień w sprawach objętych zakresem czynności.
Strażak ma prawo wstępu oraz poruszania się po terenie objętym czynnościami na podstawie legitymacji służbowej, bez potrzeby uzyskiwania przepustki, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 25 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.) oraz nie podlega przeszukaniu przewidzianemu w regulaminie wewnętrznym kontrolowanej jednostki.
Strażak podlega przepisom o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz o ochronie przeciwpożarowej, obowiązującym w kontrolowanej jednostce.
Z ustaleń dokonanych w toku czynności strażak sporządza protokół. Po zapoznaniu się z jego treścią kontrolowany albo osobą przez niego upoważniona oraz kontrolujący podpisują protokół. W razie odmowy podpisania protokołu, strażak czyni o tym wzmiankę w protokole. Kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona mają prawo wniesienia zastrzeżeń do protokołu przed jego podpisaniem, o czym strażak jest obowiązany ich pouczyć. Oryginał protokołu zatrzymuje strażak, a kopię doręcza się niezwłocznie kontrolowanemu. Na podstawie protokołu ustaleń z czynności kontrolno - rozpoznawczych Komendant Powiatowy (Miejski) PSP wydaje stosowną decyzję administracyjną. Strona może odwołać się od decyzji administracyjnej, wnioskować o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej lub wykonać decyzję w wyznaczonym terminie. Odwołanie służy tylko do jednej instancji tj. organu wyższego stopnia - Komendanta Wojewódzkiego za pośrednictwem Komendanta Powiatowego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Przed upływem tego terminu decyzja nie podlega wykonaniu z wyjątkiem decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Wojewódzki wydaje decyzje ostateczną, w której może podtrzymać decyzję lub uwzględnić żądania strony. Jeżeli decyzja nie została uchylana lub unieważniona, podlega wykonaniu w wyznaczonym terminie. W przypadku gdy organ I instancji (komendant powiatowy) przeprowadzi czynności kontrolne i stwierdzi nie wykonanie swojej decyzji, wydaje upomnienie, wzywając jednocześnie stronę do realizacji nałożonych obowiązków w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia oraz obciąża stronę kosztami. Następnie po upływie tego terminu sprawdza skuteczność dotychczasowego postępowania administracyjnego i jeśli nie wszystkie obowiązki zostały spełnione wszczyna postępowanie egzekucyjne. Jest to egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym. W postępowaniu egzekucyjnym komendant powiatowy jest zarówno wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym. Jako wierzyciel jest on obowiązany wystawić tytuł wykonawczy wraz z klauzulą jego wykonalności. Na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego komendant powiatowy (miejski), jako organ egzekucyjny, wszczyna postępowanie egzekucyjne - wydaje postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie. Każdorazowo nałożona grzywna nie może jednak przekraczać sumy 2.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej - 10.000 zł. Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć sumy 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej - 100.000 zł.
Ponadto zgodnie z Art. 11 Ustawy o ochronie przeciwpożarowej strażacy, prowadzący czynności kontrolno - rozpoznawcze, w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych mają prawo do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego w wysokości do 500 złotych. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wykroczeń, za które funkcjonariusze pożarnictwa pełniący służbę w Państwowej Straży Pożarnej są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, oraz warunków i sposobu wydawania upoważnień /Dz. U. z 2003 Nr 156 poz. 1529/ w § 1 stanowi, iż strażacy są upoważnieni do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w art. 82 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 12, poz. 114, z późn. zm. ).
Zgodnie z Art. 10 ust. 1. Ustawy o ochronie przeciwpożarowej /Dz. U z 2002r. Nr 147, poz. 1229/ prawo do przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej mają uprawnieni strażacy pełniący służbę w Państwowej Straży Pożarnej oraz osoby upoważnione przez Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej .Zasady przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej określone są w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie czynności kontrolno-rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz osób uprawnionych do ich przeprowadzania. /Dz. U. z 1998r. Nr 15 poz. 69 ze zm./
Zgodnie z § 5 ust. 1. tego rozporządzenia o zamiarze i terminie przeprowadzenia czynności zawiadamia się kontrolowanego na piśmie z określeniem:
1) zakresu czynności,
2) przewidywanego czasu trwania tych czynności,
3) miejsca ich prowadzenia,
4) imienia i nazwiska strażaka.
Przed przystąpieniem do czynności strażak jest obowiązany okazać kontrolowanemu upoważnienie do ich przeprowadzenia, legitymację służbową oraz doręczyć zawiadomienie o przeprowadzeniu czynności, a także zapoznać kontrolowanego z jego prawami i obowiązkami.
Upoważnienie do przeprowadzania czynności kontrolno - rozpoznawczych wydają:
1.Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej dla strażaków pełniących służbę w Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej, Szkole Głównej Służby Pożarniczej i szkołach Państwowej Straży Pożarnej oraz w jednostkach badawczo-rozwojowych Państwowej Straży Pożarnej,
2.Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej dla strażaków pełniących służbę w Komendzie Wojewódzkiej i ośrodkach szkolenia Państwowej Straży Pożarnej,
3.Komendant Powiatowy (Miejski) Państwowej Straży Pożarnej dla strażaków pełniących służbę w Komendzie Powiatowej (Miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej oraz w podległych mu jednostkach ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej.
Komendanci Wojewódzcy i Powiatowi (Miejscy) Państwowej Straży Pożarnej przeprowadzają czynności na podstawie legitymacji służbowej.
Kontrolowany jest obowiązany umożliwić strażakowi przeprowadzenie czynności, a w szczególności:
1) umożliwić dostęp do obiektów, urządzeń i innych składników majątkowych, w stosunku do których mają być przeprowadzone czynności,
2) zapewnić wgląd w dokumentację i prowadzone ewidencje objęte zakresem czynności,
3) umożliwić sporządzenie kopii niezbędnych dokumentów,
4) zapewnić warunki do pracy, w tym w miarę możliwości samodzielne pomieszczenie i miejsce do przechowywania dokumentów,
5) udostępnić środki łączności, a w przypadku gdy kontrolowanym jest przedsiębiorca - także inne konieczne środki techniczne, jakimi dysponuje, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności.
Kontrolowany obowiązany jest również udzielać strażakowi wyjaśnień w sprawach objętych zakresem czynności.
Strażak ma prawo wstępu oraz poruszania się po terenie objętym czynnościami na podstawie legitymacji służbowej, bez potrzeby uzyskiwania przepustki, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 25 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.) oraz nie podlega przeszukaniu przewidzianemu w regulaminie wewnętrznym kontrolowanej jednostki.
Strażak podlega przepisom o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz o ochronie przeciwpożarowej, obowiązującym w kontrolowanej jednostce.
Z ustaleń dokonanych w toku czynności strażak sporządza protokół. Po zapoznaniu się z jego treścią kontrolowany albo osobą przez niego upoważniona oraz kontrolujący podpisują protokół. W razie odmowy podpisania protokołu, strażak czyni o tym wzmiankę w protokole. Kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona mają prawo wniesienia zastrzeżeń do protokołu przed jego podpisaniem, o czym strażak jest obowiązany ich pouczyć. Oryginał protokołu zatrzymuje strażak, a kopię doręcza się niezwłocznie kontrolowanemu. Na podstawie protokołu ustaleń z czynności kontrolno - rozpoznawczych Komendant Powiatowy (Miejski) PSP wydaje stosowną decyzję administracyjną. Strona może odwołać się od decyzji administracyjnej, wnioskować o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej lub wykonać decyzję w wyznaczonym terminie. Odwołanie służy tylko do jednej instancji tj. organu wyższego stopnia - Komendanta Wojewódzkiego za pośrednictwem Komendanta Powiatowego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Przed upływem tego terminu decyzja nie podlega wykonaniu z wyjątkiem decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Wojewódzki wydaje decyzje ostateczną, w której może podtrzymać decyzję lub uwzględnić żądania strony. Jeżeli decyzja nie została uchylana lub unieważniona, podlega wykonaniu w wyznaczonym terminie. W przypadku gdy organ I instancji (komendant powiatowy) przeprowadzi czynności kontrolne i stwierdzi nie wykonanie swojej decyzji, wydaje upomnienie, wzywając jednocześnie stronę do realizacji nałożonych obowiązków w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia oraz obciąża stronę kosztami. Następnie po upływie tego terminu sprawdza skuteczność dotychczasowego postępowania administracyjnego i jeśli nie wszystkie obowiązki zostały spełnione wszczyna postępowanie egzekucyjne. Jest to egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym. W postępowaniu egzekucyjnym komendant powiatowy jest zarówno wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym. Jako wierzyciel jest on obowiązany wystawić tytuł wykonawczy wraz z klauzulą jego wykonalności. Na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego komendant powiatowy (miejski), jako organ egzekucyjny, wszczyna postępowanie egzekucyjne - wydaje postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie. Każdorazowo nałożona grzywna nie może jednak przekraczać sumy 2.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej - 10.000 zł. Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć sumy 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej - 100.000 zł.
Ponadto zgodnie z Art. 11 Ustawy o ochronie przeciwpożarowej strażacy, prowadzący czynności kontrolno - rozpoznawcze, w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych mają prawo do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego w wysokości do 500 złotych. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wykroczeń, za które funkcjonariusze pożarnictwa pełniący służbę w Państwowej Straży Pożarnej są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, oraz warunków i sposobu wydawania upoważnień /Dz. U. z 2003 Nr 156 poz. 1529/ w § 1 stanowi, iż strażacy są upoważnieni do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w art. 82 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 12, poz. 114, z późn. zm. ).